Hưởng ứng Ngày quốc tế hành động vì các dòng sông: Quyết sách để bảo vệ các dòng sông 3/10/2021 2:26:46 PM

Hưởng ứng Ngày quốc tế hành động vì các dòng sông: Quyết sách để bảo vệ các dòng sông

Những hoạt động của con người, các đập thủy điện, hồ chứa nước để tưới tiêu, xả thải, lấp sông và nhiều dự án nhân tạo khác đang giết dần giết mòn rất nhiều dòng sông, bao gồm cả những con sông lớn nhất. Vì vậy, Việt nam cũng như các nước trên thế giới đang nỗ lực để bảo vệ và hồi sinh sông.

Ngăn chặn hành động “ngược đãi” các dòng sông
Để bảo vệ các dòng sông, Việt Nam đã đưa ra nhiều quyết sách quan trọng. Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương đã đề ra nhiệm vụ quy hoạch khai thác, bảo vệ nguồn nước, tăng cường quản lý nguồn nước theo lưu vực sông; tăng cường kiểm soát các nguồn thải gây ô nhiễm nguồn nước, kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác và sử dụng nước bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và bền vững... Chỉ thị số 25/CT-TTg cũng đặt ra những yêu cầu rất cụ thể về quản lý và kiểm soát ô nhiễm môi trường nước, đó là tập trung thanh tra, kiểm tra các đối tượng có lưu lượng nước thải từ 200 m3/ngày đêm trở lên; rà soát đánh giá tác động môi trường, công trình, biện pháp bảo vệ môi trường (BVMT) của các dự án lớn, nguy cơ cao gây ô nhiễm môi trường; tổng điều tra, đánh giá, phân loại các nguồn thải; xử lý triệt để, di dời cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng ra khỏi khu dân cư; Yêu cầu tất cả các KCN, KCX, khu công nghệ cao, CCN xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung; lắp đặt các thiết bị kiểm soát, giám sát hoạt động xả thải; tăng cường hiệu quả hoạt động của các Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực sông (LVS)…

Các tổ chức quản lý LVS cũng được thành lập. Hiện nay, ở cấp quản lý liên vùng, liên tỉnh, nước ta có 9 tổ chức quản lý gồm: 4 Ban Quản lý quy hoạch LVS (gồm các LVS Hồng - Thái Bình, Vu Gia - Thu Bồn, sông Đồng Nai, sông Mê Công) và 2 Hội đồng LVS (gồm LVS Cả và LVS Sê San - Sêrêpôk) do Bộ NN&PTNT thành lập và quản lý và 3 Ủy ban BVMT LVS do Thủ tướng Chính phủ thành lập (gồm LVS Cầu, Nhuệ - Đáy và LV hệ thống sông Đồng Nai). Đối với các địa phương khác, BVMT LVS được lồng ghép trong các quy hoạch, kế hoạch quản lý. Trong đó, phải kể đến những nỗ lực của tỉnh Quảng Nam và TP. Đà Nẵng trong việc cùng nhau định hướng và lập Kế hoạch quản lý Tài nguyên nước LVS Vu Gia - Thu Bồn.

Đầu tư để bảo vệ môi trường
Việt Nam cũng dành nguồn kinh phí lớn để đầu tư cho công tác BVMT LVS. Trong Chương trình Mục tiêu quốc gia khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường, chỉ tính riêng LVS Nhuệ - Đáy, đã có 4 dự án được đầu tư xử lý ô nhiễm môi trường với tổng dự toán hơn 290,9 tỷ đồng. Chương trình Mục tiêu về xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng thuộc đối tượng công ích năm 2016 - 2020 cũng đầu tư xây dựng 3 dự án xử lý nước thải sinh hoạt xả trực tiếp ra 3 LVS Nhuệ - Đáy, sông Cầu và hệ thống sông Đồng Nai với tổng kinh phí là 3.407 tỷ đồng.

Nhằm giám sát các nguồn thải đổ ra sông, Bộ TN&MT đã duy trì Chương trình Quan trắc môi trường nước mặt định kỳ với tổng số khoảng 360 điểm quan trắc, tần suất 4 - 5 đợt quan trắc/năm tại các LVS: LVS Cầu, Nhuệ - Đáy, Hồng - Thái Bình, Mã, Cả, Vu Gia - Thu Bồn, LVHTS Đồng Nai, Tây Nam Bộ. Các Bộ ngành vẫn tiếp tục duy trì Chương trình Quan trắc chất lượng môi trường hàng năm với khoảng gần 100 điểm quan trắc môi trường nước mặt tại các khu vực đô thị, các khu vực chịu tác động bởi các hoạt động sản xuất công nghiệp với tần suất 3 - 6 đợt quan trắc/năm. Ở cấp địa phương, hầu hết các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đều đã phê duyệt Quy hoạch mạng lưới quan trắc môi trường hoặc Kế hoạch quan trắc môi trường trên địa bàn, số lượng điểm quan trắc nước mặt giao động khoảng từ 5 - 30 điểm, tần suất từ 2 - 6 đợt/năm tùy theo địa phương.

Bộ trưởng Bộ TN&MT Trần Hồng Hà cho biết, riêng đối với LVS Nhuệ, sông Đáy, đến nay, Chính phủ và các địa phương đã đầu tư trên 20.000 tỷ đồng để thực hiện các bước ban đầu và tiến hành giám sát, xây dựng các trạm quan trắc môi trường tại Hà Nội, Hà Nam, Hoà Bình… đồng thời xử lý, nạo vét và trồng lại rừng đầu nguồn.

Vẫn cần một cơ quan có quyền lực thực sự
Mặc dù đã có nhiều quyết sách lớn để bảo vệ các dòng sông nhưng các LVS trên cả nước hiện đang đứng trước tình trạng ô nhiễm nghiêm trọng. Điển hình như ô nhiễm sông Nhuệ, sông Tô Lịch trong nội thành Hà Nội, sông Ngũ Huyện Khê tại Bắc Ninh, sông Bắc Hưng Hải ở Hưng Yên, hệ thống các kênh rạch chảy qua quận 8, huyện Bình Chánh, Hóc Môn, TP.HCM... Thậm chí, có khu vực đã được cải tạo, khắc phục tình trạng ô nhiễm nhưng sau một thời gian lại tái hiện tình trạng ô nhiễm như kênh Tân Hóa - Lò Gốm, Tàu Hủ - Bến Nghé ở TP.HCM.

Các sự cố gây ô nhiễm môi trường nước mặt vẫn tiếp tục diễn ra, trong khi đó, việc phối hợp giữa các Bộ, ngành có liên quan trong khai thác sử dụng và bảo vệ môi trường nước LVS vẫn còn nhiều hạn chế, thiếu sự thống nhất dẫn đến những khó khăn trong việc kiểm soát ô nhiễm môi trường nước. Các tổ chức LVS hoạt động nhiều năm nhưng chưa thể hiện được vai trò trong việc tham gia giải quyết các vấn đề liên quan đến tài nguyên nước trong LVS, nhất là các vấn đề mang tính liên ngành, liên vùng…

Hiện, trên cùng một dòng sông, có tới 4 Bộ, ngành giữ vai trò quản lý là Bộ Công Thương, Bộ TN&MT, Bộ NN&PTNT và Bộ Giao thông Vận tải. Hệ thống văn bản chính sách đã quy định rõ trách nhiệm cụ thể của các Bộ, ngành trong việc quản lý tài nguyên trên các LVS. Tuy nhiên, vấn đề là Việt Nam đang thiếu một tổ chức có quyền hạn và trách nhiệm thực sự để điều tiết các vấn đề trên LVS. Theo quan điểm của các chuyên gia, để giải quyết bài toán bảo vệ LVS hiện nay, yếu tố quan trọng là cần một cơ quan chỉ đạo thống nhất tất cả các hoạt động.

PGS.TS Nguyễn Văn Thắng - Trường ĐH Thủy lợi Hà Nội cho biết: Theo quan niệm về quản lý tổng hợp LVS phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa quản lý địa giới hành chính và quản lý tổng hợp LVS. Trên LVS phải có một Ban Quản lý hoặc cơ quan quản lý chỉ đạo thống nhất tất cả các hoạt động về khai thác sử dụng nước cũng như phòng chống những thiệt hại do nước gây ra.




Tham gia bình luận

Đánh giá


Hotline: 096 493 7777

PH-EU www.ph-eu.com.vn Hà Nội Phòng 306, Toà CT2A, khu đô thị Gelexia Riverside, 885 Tam Trinh, Hoàng Mai VN-HN 10000 VN 096 493 7777